María L. García | vigoalminuto
Xosé Manuel Beiras Torrado morreu este mércores na súa casa da Reboraina, en Brión, aos 90 anos. O histórico político nacionalista foi unha das figuras máis relevantes da política galega desde o final do franquismo e durante as primeiras décadas da autonomía.
Beiras, nacido en Santiago de Compostela en 1936, participou en 1963 na creación do Partido Socialista Galego (PSG), formación da que sería secretario xeral durante a clandestinidade. Tras varios anos afastado da actividade política, participou na fundación do BNG en 1982 e converteuse nun dos seus principais referentes.
Do PSG ao liderado do BNG
Economista, doctor, profesor universitario e escritor, Beiras formouse tamén en Dereito, Música e Literatura. A súa evolución política levouno desde o galeguismo ata o marxismo e o nacionalismo de esquerdas.
No BNG exerceu un liderado que coincidiu co gran crecemento electoral da formación. En pouco máis dunha década, o Bloque pasou de conseguir un único escano no Parlamento galego en 1985 a obter 18 deputados nas eleccións de 1997.
Durante eses anos, Beiras converteuse nun dos parlamentarios máis recoñecibles de Galicia e nun dos principais adversarios políticos de Manuel Fraga, daquela presidente da Xunta. Os seus enfrontamentos no Parlamento forman parte da historia política galega.
A ruptura co BNG e o regreso á primeira liña
A relación entre as distintas correntes do nacionalismo acabou deteriorándose. Beiras defendía un maior pluralismo interno fronte ao peso da UPG dentro do Bloque.
A ruptura chegou en 2012, na asemblea de Amio. Beiras abandonou o BNG e, ese mesmo ano, liderou Alternativa Galega de Esquerda (AGE) xunto con Esquerda Unida e outras organizacións. A coalición conseguiu nove escanos nas eleccións autonómicas de 2012, por diante do BNG.
Entre os seus principais aliados daquela etapa estaba Yolanda Díaz, entón responsable de Esquerda Unida en Galicia.
A experiencia de AGE desembocou posteriormente en En Marea, unha alianza na que tamén participaron Podemos e outras forzas. A coalición conseguiu representación no Congreso nas eleccións de 2015 e 2016, pero as súas divisións internas acabaron provocando a ruptura do espazo político.
Unha figura política difícil de encaixar
Beiras nunca ocupou un cargo de Goberno, pero durante décadas tivo unha influencia notable no debate político galego. O seu estilo parlamentario, os seus discursos e os seus enfrontamentos cos adversarios convertérono nunha figura singular.
Tamén foi unha presenza habitual no ámbito cultural e académico. A lectura, a música e o piano formaron parte da súa vida ata os últimos anos.
En 2024 reapareceu publicamente xunto a Ana Pontón durante a campaña das eleccións autonómicas, nun xesto interpretado como un símbolo do reencontro entre Beiras e o espazo político do BNG.
Nos últimos anos vivía retirado na Reboraina, en Brión, cunha presenza pública moito máis limitada.
Coa súa morte desaparece unha das figuras que máis marcaron a evolución do nacionalismo galego desde a clandestinidade ata a política autonómica actual.
OuTraS NoVaS
- Morre aos 90 anos Xosé Manuel Beiras, figura clave do nacionalismo galego
- Muere Maricarmen, la mujer de 87 años cuyo desahucio puso la vivienda en el centro del debate
- Vigo pierde 3,5 millones del Estado destinados a pagar los descuentos de Vitrasa
- Caballero exige a la Xunta que rebaje «mañana mismo» el caudal ecológico para evitar que falte agua
- 154 millones de vidas salvadas: medio siglo de vacunas que ha cambiado la historia de la humanidad
