ADEGA denuncia que a Xunta converte Ons nun “resort turístico”

Vigo | María L. García

ADEGA cuestiona o modelo de intervención da Xunta na Illa de Ons, onde as obras executadas nos últimos anos supuxeron un investimento de 2,02 millóns de euros. A organización ecoloxista considera que as actuacións están a transformar espazos naturais e tradicionais dun territorio integrado no Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas, a máxima figura de protección ambiental de Galicia.

Segundo ADEGA, o proxecto, presentado pola Xunta como unha actuación para “acondicionar” a illa, recuperar espazos públicos e mellorar a protección ambiental, acabou incorporando novos pavimentos, elementos de mobiliario urbano e estruturas de formigón. A organización considera especialmente cuestionable a intervención nos accesos ao barrio do Curro, onde xa existía un pavimento de pedra, coa instalación de novos elementos que, ao seu xuízo, alteran a identidade e a estética tradicional deste núcleo.

As críticas tamén se concentran no entorno da Praia de Area dos Cans. ADEGA denuncia a eliminación de vexetación autóctona, entre ela varios salgueiros e un vello estripeiro, mentres se mantivo vexetación alóctona como a robinia. A organización considera especialmente grave o acondicionamento do acceso á praia mediante unha plataforma de formigón.

ADEGA cuestiona as obras nun espazo protexido

A organización ecoloxista pon tamén o foco no procedemento seguido pola Administración autonómica. As actuacións foron promovidas pola Axencia de Turismo de Galicia, dependente de Presidencia da Xunta, e financiadas maioritariamente con fondos europeos Next Generation.

O primeiro proxecto foi licitado en 2023 por 1,69 millóns de euros, mentres que a intervención realizada en 2025 no acceso a Area dos Cans contou cun orzamento de 330.000 euros.

ADEGA sostén que estas actuacións, desenvolvidas nun territorio integrado na Rede Natura 2000, non foron sometidas a unha consulta pública previa nin a unha avaliación ambiental. A organización considera especialmente relevante esta circunstancia ao tratarse dun espazo sometido ao Plan Reitor de Uso e Xestión do Parque Nacional, en vigor desde 2019.

Na súa opinión, nin o Padroado do Parque Nacional, nin as entidades vinculadas á illa nin a propia veciñanza de Ons tiveron a oportunidade de formular consideracións antes da execución dos proxectos.

Un debate sobre o modelo turístico

O fondo da crítica de ADEGA vai máis alá das obras concretas. A organización cuestiona que nun Parque Nacional, onde a conservación dos valores naturais debe ser a prioridade, se estean executando actuacións que considera orientadas a facilitar e intensificar o uso turístico.

ADEGA chama a atención ademais sobre o feito de que o proxecto fose impulsado por Turismo e non polo departamento autonómico de Medio Ambiente. Para a organización ecoloxista, as actuacións responden a unha determinada concepción da illa como destino turístico e advirte do risco de converter Ons nun “resort”, en lugar de preservar as súas características naturais e culturais.